Σπήλαιο Αγίας Σοφίας
Μυλοπόταμος
Το Σπήλαιο Αγ. Σοφίας είναι ένα εκ των τριών με το ίδιο
όνομα στα Κύθηρα. Τα άλλα δύο βρίσκονται στην Αγία Πελαγία και στον Κάλαμο. Η
ονομασία του σπηλαίου παραπέμπει στη λατρεία της Αγίας Σοφίας. Σύμφωνα με μία
άλλη εκδοχή, τα σπήλαια με αυτό το όνομα μπορεί να ήταν αφιερωμένα στην του Θεού
Σοφία και με την παρέλευση ετών να επήλθε ταύτιση του
ονόματος με την Αγία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Εντός του σπηλαίου βρίσκεται το
εκκλησάκι της Αγ. Σοφίας. Επίσης ο προθάλαμος της σπηλιάς κοσμείται από ένα
τέμπλο με σημαντικότατες αγιογραφίες-διατηρημένες σε εξαιρετική κατάσταση, που
σύμφωνα με την τεχνοτροπία τις κατατάσσουμε στον 12ο-13ο αιώνα.
Βρίσκεται στα δυτικά παράλια, στον όρμο Κόκκαλα, 60 μ πάνω από την επιφάνεια της
θάλασσας. Σύμφωνα με την μυθολογία εικάζεται ότι ο Πάρις και η Ωραία Ελένη κατά
την φυγή τους από την Αρχαία Σπάρτη βρήκαν καταφύγιο στο Σπήλαιο Αγίας Σοφίας.
Εκεί, σύμφωνα με σύγχρονους ερευνητές, διετέλεσαν το μυστήριο του γάμου, μια
σεμνή τελετή που έλαβε χώρα στον προθάλαμο του σπηλαίου. Ο κρυφόγαμος, όπως έχει
ονομαστεί, έγινε προκείμενου η Ωραία Ελένη να μην θεωρηθεί ως παλλακίδα η
μοιχαλίδα του Πάρη. Καταλήγοντας, πρέπει να αναφέρουμε ότι η Ωραία Ελένη
δημιούργησε στο Σπήλαιο Αγίας Σοφίας το πρώτο βρεφοκομείο παρέχοντας φροντίδα
και στέγη σε εγκαταλελειμμένα βρέφη. Όλα τα παραπάνω κατατάσσουν το Σπηλαίο
Αγίας Σοφίας στην παγκόσμια επίσημη λίστα των μυθολογικών
Σπηλαίων. Είναι επομένως αντιληπτό, ότι το σπήλαιο συνδέεται με δεκάδες μύθους,
εικασίες και ανεξερεύνητες ιστορίες. Επιπλέον, αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας
αρκετών ξένων επιστημόνων. Ήταν όμως
το 1930, όταν ο Ιωάννης Πετρόχειλος, καθηγητής φυσικής του Γυμνασίου Κυθήρων
τότε (ο οποίος μετέπειτα εξελίχθηκε στον πλέον διάσημο έλληνα σπηλαιολόγο),
έκανε την 1η συστηματική εξερεύνηση της μακρόχρονης καριέρας του. Το 1955 το
σπήλαιο εξερευνήθηκε και χαρτογραφήθηκε από το ζεύγος Πετροχείλου. Εκπόνησε
μάλιστα, και καθοδηγητική μελέτη αξιοποίησής του. Τον
Ιούλιο και Αύγουστο του 1970
στη μνήμη του συζύγου της, η Άννα Πετροχείλου, αποφάσισε να αξιοποιήσει το
σπήλαιο Α.Σ. και συγχρόνως να το χαρτογραφήσει λεπτομερώς και να εκπονήσει
ολοκληρωμένη μελέτη.
Το σπήλαιο είναι μερικώς διευθετημένο, ενώ διατηρεί τα πρωτογενή του
χαρακτηριστικά. Το εσωτερικό του σπηλαίου Αγ. Σοφίας προκαλεί αμέσως την προσοχή
του επισκέπτη. Πολύμορφος σταλακτικός
διάκοσμος, με θαυμάσια λιθομορφικά συμπλέγματα. Υπάρχουν εντυπωσιακές
χρωματικές εναλλαγές του μαύρου, του άσπρου και του κόκκινου, που οφείλονται
στην χημική σύσταση των πετρωμάτων της περιοχής. Οι αίθουσές του γενικά μπορούν
να χαρακτηριστούν στην πλειοψηφία τους ευρύχωρες και το ύψος τους σε μερικά
σημεία φθάνει τα επτά μέτρα . Έτσι δεν παρουσιάζεται αίσθημα δυσφορίας από
ανεπαρκή αερισμό των αιθουσών στους επισκέπτες.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι η διαδρομή προς το Σπήλαιο Αγίας Σοφίας είναι
μαγευτική. Με τη συμβολή του δήμου Κυθήρων έχουν γίνει αρκετά έργα αξιοποίησης
του ευρύτερου του σπηλαίου χώρου. Καταλήγοντας, αξίζει να σημειωθεί ότι ο χώρος
λειτουργεί με ξενάγηση, που κατά γενική ομολογία θεωρείται εξαιρετική, ενώ τα
ωράρια των ξεναγήσεων θα πληροφορηθείτε από έντυπο υλικό (αφίσες) και από το
τοπικό τηλεοπτικό κανάλι (ΤΤV).
ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ :
Το σπήλαιο εκτείνεται από δυτικά προς ανατολικά σε ευθεία
μήκους 110m,
Χαραχθείσα τουριστική διαδρομή: 200m (συνολική 500m),
Ύψος: 60m πάνω από τη θάλασσα,
Κατεύθυνση: δυτική - ανατολική,
Μέγιστο βάθος: 1.5 m,
Μέγιστο ύψος: 7m,
Έκταση: 2.200 m2,
Θερμοκρασία:18 C,
Υγρασία: 64%.